بالاغەت يېشىدىكى بالىلار ئۈچۈن مەسلىھەتلەر

بالىلىرىم كىچىك ۋاقتىدا ئوقۇيدىغان كىتابلىرىم ئىچىدە چوقۇم پەرزەنت تەربىيەسىگە ئائىت كىتابلار بولاتتى. بىرەر مەسىلىگە دۇچ كەلسەم كىتابلار ياخشى مەسلىھەتچىم بولالايتتى. ھەم شۇ كىتابلارنىڭ ئىچىدە ماڭا ئەڭ مەنپەئەت قىلغان كىتابدىن بېرى بولغان ياپونىيەلىك بالىلار تەربىيەسى تەتقىقاتچىسى، يازغۇچى، بالىلار پىسخىكا مەسلىھەتچىسى، ئىچكى كېسەللىكلەر دوختۇرى ئاكېخاشى دايجى ئەپەندىنىڭ «پەرزەنت تەربىيەسىدىكى ئاتا-ئانىلارنى خۇشال قىلىدىغان مەسلىھەتلەر»نى تەرجىمە  قىلىپ ياش-ئاتا-ئانىلارغا سۇنغانىدىم.

يىللار بالىلارغا نىسبەتەن شۇنداق تېز ئۆتكەن..مانا ھازىر بالىلىرىم 10 ياشتىن ئاشقاندىن كېيىن ئۆگەنگەنلىرىم، بىلىشلىرىمنىڭ يىتەرسىزلىكىنى، يەنە ئۆگىنىشىم كېرەكلىكىنى بىلدىم. شۇنىڭ بىلەن 2-ئايلىق كىتابىمغا دەل بالاغەت يېشىدىكى بالىلار ئۈچۈن يېزىلغان يەنە ئاكې خاشى دايىجىنىڭ«ياش-ئۆسمۈرلەرنى تەربىيەلەشتىكى مەسلىھەتلەر» ناملىق كىتابىنى قايتا ئوقۇپ چىقتىم ھەم ئۆز ۋاقتىدا ئانچە دىققەت قىلمىغان نوقتىلارنى بايقاپ چىقتىم ھەم بۇ كىتابدىنمۇ قوللىنىشچان مەسلىھەتلەرگە ئېرىشتىم.

تەجىربەمگە ئاساسلانغاندا، ھەر بىر ئائىلىنىڭ ئائىلە سىستىمىسى ئۆزىگە خاس بولىدۇ. شۇڭا،  كىتابدىكى نەزىرىيەنىڭ ھەر بىر ئائىلىگە، ھەر بىر بالىغا ماس كېلىشى ناتايىن. ئەمما، تەجىربىلەردىن ئۆتكەن بىلىملەرنى ئائىلىگە، شۇ بالىغا ماس ھالدا قوللىنىش تامامەن مۇمكىن.

تۆۋەندە مەن ئۇشبۇ كىتابنىڭ مۇھىم مەزمۇنلىرىنى ئاتا-ئانىلار بىلەن ئورتاقلىشىمەن. ئەلۋەتتە، ئۆزۈڭلارغا ماس كېلىدىغان تەرەپلىرىنى قوبۇل قىلغايسىلەر.

Despacito -Temburda Repqet

بالاغەت يېشىدىكى بالىلارغا مۇئامىلە قىلىشنىڭ 10تۈرلۈك  قائىدىسى

مەيلى جاھاننىڭ قەيىرىدىلا بولسۇن، يېتىلىش باسقۇچىدىكى بالىلاردا ئېغىر مەسىللەر مەۋجۇت. مەكتەپلەرنىڭ پىسخىكا بۆلۈملىرىدە بالىلار بىلەن پاراڭلىشىش نەتىجىسىدە شۇنى يەكۈنلەشكە بولىدۇكى، 10 ياش مەزگىلىدىكى بالىلارنىڭ  ئەمەلىي رىئاللىقى بىلەن چوڭلارنىڭ بالىلىرى توغرىسىدا بىلىدىغانلىرى ئوتتۇرىسىدا ئادەمنى چۆچۈتكۈدەك چوڭ ھاڭ بولغان. بالىلارنىڭ يۈرەك سۆزلىرىنى كۆڭۈل قويۇپ ئاڭلىغاندا شۇنى چۈشىنىمىزكى :

قوپاللىق–روھى چۈشكۈنلۈك ۋە ئازابلىق ھىسياتنىڭ سىرتقا ئىپادىلىنىشىدىن.

بېكىنمىچىلىك-كۈن بويى ھىچ كىشى بىلەن ئارلاشماي ئۆيگە بېكىنىۋىلىش بولسا، ئۇنىڭ قەلبىنى يارىلاندۇرىدىغان، ئازار بىرىدىغان رىئاللىق بولغانلىقىدىن.

يالغانچىلىق–راست گەپ قىلسا تېخىمۇ ئوسال ئەھۋالغا قالىدىغانلىقتىن.

ھىچ ئىش خوشياقماسلىق-قىلغۇسى بار ئىشنى ئېيتسىمۇ، قىلالايدىغان بىرەر ئىشنى قىلسىمۇ ھامان ئىنكار قىلىشقا دۇچ كېلىدىغانلىقى ئۈچۈن.

بالاغەت مەزگىلى بالىلارنىڭ ھاياتىدىكى 2- قېتىملىق كۈچلۈك قارشىلىق دەۋرى ھەم بالىلارنىڭ ئىددىيەسى ئاسانلا تەۋرىنىدىغان مەزگىل. مانا مۇشۇ مەزگىلدىكى بالىلارنىڭ روھى ۋە جىسمانى جەھەتتە ساغلام ئۆسۈپ – يېتىلىشى، ئىنسانى قەلبىنى يوقاتماسلىق ئۈچۈن بىز ئاتا – ئانىلار نېمە قىلىشىمىز كېرەك؟ بالىلارنىڭ  ناتوغرا يوللاردا مېڭىپ قالماسلىقى ئۈچۈن بىز نېمە ئىشلارنى قىلالايمىز؟ قايسى ئىشتىن باشلىشىمىز كېرەك؟

بۇ مۇرەككەپ سۇئاللارغا جاۋاب بېرىشتىن بۇرۇن ئالدى بىلەن بۇ مەزگىلدىكى بالىڭىزغا يۈزلىنىشتىكى  تۆۋەندىكى نوقتىلار  ئېسىڭىزدە بولسۇن.

بالاغەت يېشىدىكى بالىلارغا مۇئامىلە قىلىشنىڭ 10تۈرلۈك  قائىدىسى

1. «بالىنى ئاتا-ئانىنىڭ كۈچى بىلەن ئۆزگەرتكىلى بولىدۇ» دېگەن قاراشنى چۆرۈپ تاشلاپ، زىممىڭىزدىكى يۈكنى يىنىكلىتىڭ.
2. ”«نېمىشقا مۇنداق.. قىلمايدۇ؟!“ دىگەندەك بالىغا بولغان نارازىلىقلىرىڭىزنى چۆرۈپ تاشلاڭ.
3. بالىڭىزدا دەل ھازىر مەۋجۇت بولغان ياخشى تەرەپلەرنى، بالىلارغا خاس تىرىشچانلىقلىرىنى تېپىپ چىقىپ مۇئەييەنلەشتۈرۈڭ.
4. بالىڭىزغا يول – يورۇق بىرىش، بۇيرۇق قىلىش، شەخسى ئىشلىرىغا ئارلىشىۋىلىشلاردىن ۋاز كېچىڭ.
5. بالا بىرەر گەپ قىلماقچى بولغاندا، ھەممە ئىشىڭىزنى توختىتىپ ئەستايىدىل ئاڭلاڭ.
6. بالىغا بىرەر ئىشقا ۋەدە بەرگەندە گېپىڭىزدە تۇرۇڭ.
7. بالىڭىزنىڭ ئالدىدا ھەقىقەتەن سىزدىن ئۆتكەن خاتالىقلاردا، بالىڭىزدىن سەمىمىيلىك بىلەن كەچۈرۈم سوراڭ.
8. بالىنى تەھدىت ھەيۋىلەر بىلەن قورقۇتۇش، ئۇرۇپ – تىللاش بىلەن بىرەر ئىشنى قىلدۇرغىلى بولىدۇ دىگەندەك ئويلىرىڭىزنى چۆرۈپ تاشلاڭ.
9. ھەقىقەتەن ئەنسىرەشكە تىگىشلىك ئىشلارغا دادىل يۈزلىنىڭ ۋە ئەستايىدىل مۇئامىلە قىلىڭ.
10. بالىنىڭ قىلغان ئىشلىرىغا ئامال بار“رەھمەت“ئېيتىشنى ئۇنۇتماڭ.

***

يۇقارقى جۈملىلەرنى ئوقۇۋىتىپ ئۆزۈمنىڭ بەزى ئىشلاردا بالىلارغا ھەقىقەتەن بەكرەك كىرىشىۋالىدىغىنىمنى بايقىدىم.

بالىلىرىمىز كۈندىن-كۈنگە چوڭ بولىۋىرىدۇ. ئۇلار مەلۇم  جەھەتتىن ئېيتقاندا زاماننىڭ، دەۋرنىڭ، ياشاۋاتقان مۇھىتنىڭ تەسىرىگە چوقۇم ئۇچرىماي قالمايدۇ، شۇ ئەمەسمۇ؟

باشقا بىر جەمىيەت، باشقا بىر تەربىيەدە چوڭ بولغان بىزلەر ئۈچۈن ماۋۇ جەمىيەتنىڭ بالىلىرىنى تەربىيەلەش ئۇنچىلىك ئاسانغا توختىمايدۇ. بۇ بىر ھەقىقەت. دەۋر، قىممەت قاراش توقۇنۇشى ھامان بولىدۇ. تاراتقۇلاردىكى«ئاتا-ئانا ئۇنداق بولۇشى كېرەك، مۇنداق بولۇشى كېرەك..»دەيدىغان پەلسەپىلەر ھېلىمۇ پۈتۈن كۈچى بىلەن تىرىشىۋاتقان ئاتا-ئانىلارغا تېخىمۇ روھى بىسىم ئەكىلىدۇ. مەنچە، مۇشۇ دەۋردىكى ئاتا-ئانىلار بىزنىڭ ئاتا-ئانىلىرىمىز دۇچ كەلمىگەن تۈرلۈك قىيىنچىلىقلاردا ھېلىمۇ تىرىشىپ كېلىۋاتىدۇ…

مەن ماڭا روھى بىسم بولمىغان ئاساستا بالىلىرىم بىلەن تەڭ ئۆسۈپ-يېتىلىشنى كۈنلەرنىڭ بىرىدە بالىلىرىمنىڭ«ئاپام بىلەن دادام ھەجەپ مۇھەببەتلىك  ئىنسانلاركەن، بىزنى مۇشۇ كۈنگە ئەكەلگۈچە ھەجەپ تىرىشچانلىق كۆرسىتىپتىكەن..»دېگۈدەك كۈنلەرنىڭ كېلىشىنى،«ئاپامدەك ئۆزگىچە چىرايلىق ياشاشنى، دادامدەك سەمىمىي، مەسئۇلىيەتچان بولۇشنى ئۆگىنەي»دېيەلىشىنى خالايمەن.  

 بالىلىرىمىزنىڭ  يېتىلىش باسقۇچىدىن ئىبارەت نازۇك مەزگىلىگە  ئائىت بىلىملەرنى بىلىشنى خالايدىغان ئاتا – ئانىلار دىققىتىڭىز داۋاملىق بىلوگىمنىڭ يېڭى-يېڭى مەزمۇنلىرىدا  بولسۇن!🤓

**********************

پايدىلىنىلغان مەنبە :   10代からの子育てハッピーアドバイス

تەييارلىغۇچى : رەيھان ئابلەت